Vrijdag 11 juni in de Groene Amsterdammer het artikel Revolutionaire vuur in Iran nog niet gedoofd. Een politieke analyse van mijn hand met een persoonlijke noot over de demonstraties en mijn kortdurige gevangenschap. Hier alvast in Q&A stijl een voorproefje van het artikel.
Welk revolutionair vuur is nog niet gedoofd?
Goede vraag. Want niet alleen demonsterende Iraniërs bezitten een revolutionair vuur ook hun tegenstanders zoals de paramilitaire basijis die keihard optreden tegen de demonstranten. Van de eerst groep die bekend werd als de ‘Groene Beweging’ hoor je de laatste tijd niet zo veel meer. De laatste grote demonstratie dateert van 27 december. Maar hun rol is nog niet uitgespeeld.
Gaan zij zaterdag 12 juni, een jaar na de presidentsverkiezingen, demonsteren?
Via de officiële weg is er een demonstratie aangevraagd, dat ze toestemming krijgen lijkt onwaarschijnlijk. Dat betekend dat Iraniërs met gevaar voor eigen leven de straat moeten opgaan, of ze dat massaal durven blijft de vraag.
Deze post is ook te lezen op het weblog bolboliran.
Als er niet massaal wordt gedemonstreerd dan is de rol van die ‘Groene Beweging’ toch uitgespeeld?
Op korte termijn wel. Maar deze oppositiebeweging streeft niet naar regime change. De leiders zijn de voormalige presidentskandidaten Mousavi en Karoubi en ex-president Khatami. Officieel behoren ze nog steeds tot het politieke establishment van Iran. Doordat zij hun verzet tegen de herverkiezing van president Ahmadinejad niet hebben gestaakt zijn ze langzamerhand een oppositiebeweging gaan vormen. Eerst werd gestreden voor nieuwe verkiezingen, nu staan vooral constitutionele hervormingen binnen de islamitische republiek op het programma. Zoals eerlijke verkiezingen, persvrijheid en de vrijlating van politieke gevangenen. Dus geenregime change maar geduld en vastberadenheid.
Mousavi kan mooi praten over constitutionele hervormingen maar volgens mij zijn ontevreden Iraniërs de islamitische republiek meer dan zat. Ze verbranden posters van hoogst leider Khamenei.
Klopt. Het blijft alleen wel moeilijk in te schatten hoeveel Iraniërs nou echt de islamitische republiek willen afschaffen. Mousavi en de zijnen willen vooral dat alle ontevreden Iraniërs van monarchisten tot marxisten, liberalen, feministen en aanhangers van de islamitische republiek een front vormen. Getuige Mousavi’s slogan: har shahrvand, yek setaad (voor elke burger, een kamp). De verschillen tussen de demonstraten en sympathisanten van de groene beweging worden niet tegen elkaar uitgespeeld. Het belangrijkste geschilpunt binnen de beweging – strijden voor vrijheid binnen of buiten het islamitische systeem – is daarmee voor latere orde.
En hoe zit het nou met het revolutionaire vuur van de basijis?
Het gewelddadige optreden van de basijis en de Revolutionaire Garde tijdens demonstraties heeft te maken met een voortzetting van de islamitische revolutie. Dat revolutionaire vuur is 31 jaar na dato nog niet geblust. De omstreden verkiezingswinst van president Ahmadinejad is onderdeel van de transformatie van de islamitische republiek naar een militair geleid Iran. Het republikeinse gedeelte (democratische instituties) binnen het Iraanse politieke systeem zijn opzij geschoven door de hardliners die het theocratisch systeem in gevaar zagen komen. Nog voordat de Iraniërs naar de stembus gingen werd er al door de Revolutionaire Garde gesproken over een fluwelen revolutie. Volgens de generaal van de gardisten was dit de grootste ‘zachte bedreiging’ voor het regime. Aangezien de Revolutionaire Garde de republiek moet beschermen volgde een ware politieke zuivering; op Stalinistische leest geschoeid. Honderden hervormingsgezinde politici, mensenrechtenactivisten, journalisten, bloggers en kunstenaars zijn achter de tralies verdwenen.
Kan je nu niet meer spreken over de islamitische republiek Iran?
Al op 15 juni 2009 schreef Attaollah Mohajerani, een hervormingsgezinde politicus, in een email, ‘voor mij is het helder dat op 12 juni 2009, vier maanden in het dertigste jaar van de revolutie, het tijdperk van de republiek in ons land tot een eind is gekomen’.
Hoe staat het land er nu voor?
Economisch niet goed, de werkloosheid is zeer hoog (rond de twintig procent) en daarboven op komen nog de sancties van de VN-Veiligheidsraad over het nucleaire programma van Iran. Verder is ook verdeeldheid binnen het conservatieve blok over president Ahmadinejad. Wel heeft de president de steun van hoogste leider Khamenei (die eigenlijk boven de partijen moet staan) en van de Revolutionaire Garde waar de basiji toe behoort. Ook al zijn er 12 juni geen demonstraties en claimt Ahmadinejad de overwinning van de islamitische republiek, iedereen weet dat de geest al lang uit de fles is. Iraniërs hebben laten zien dat ze met gevaar voor eigen leven willen strijden voor vrijheid, azadi. Wanneer niet alleen de oppositiebeweging achter deze ontevreden Iraniërs gaan staan maar ook de geestelijkheid, die ook steeds meer buitenspel wordt gezet, dan staat niet alleen de positie van president Ahmadinejad onder druk maar vooral die van hoogste leider Khamenei.
Gedurende de maand juni verzorg ik voor de Groene Amsterdammer samen met Karel Smouter en Ludo Hekman het weblog bolboliran
‘Revolutionaire vuur in Iran nog niet gedoofd’
Vrijdag 11 juni in de Groene Amsterdammer het artikel Revolutionaire vuur in Iran nog niet gedoofd. Een politieke analyse van mijn hand met een persoonlijke noot over de demonstraties en mijn kortdurige gevangenschap. Hier alvast in Q&A stijl een voorproefje van het artikel.
Welk revolutionair vuur is nog niet gedoofd?
Goede vraag. Want niet alleen demonsterende Iraniërs bezitten een revolutionair vuur ook hun tegenstanders zoals de paramilitaire basijis die keihard optreden tegen de demonstranten. Van de eerst groep die bekend werd als de ‘Groene Beweging’ hoor je de laatste tijd niet zo veel meer. De laatste grote demonstratie dateert van 27 december. Maar hun rol is nog niet uitgespeeld.
Gaan zij zaterdag 12 juni, een jaar na de presidentsverkiezingen, demonsteren?
Via de officiële weg is er een demonstratie aangevraagd, dat ze toestemming krijgen lijkt onwaarschijnlijk. Dat betekend dat Iraniërs met gevaar voor eigen leven de straat moeten opgaan, of ze dat massaal durven blijft de vraag.
Deze post is ook te lezen op het weblog bolboliran.
Als er niet massaal wordt gedemonstreerd dan is de rol van die ‘Groene Beweging’ toch uitgespeeld?
Op korte termijn wel. Maar deze oppositiebeweging streeft niet naar regime change. De leiders zijn de voormalige presidentskandidaten Mousavi en Karoubi en ex-president Khatami. Officieel behoren ze nog steeds tot het politieke establishment van Iran. Doordat zij hun verzet tegen de herverkiezing van president Ahmadinejad niet hebben gestaakt zijn ze langzamerhand een oppositiebeweging gaan vormen. Eerst werd gestreden voor nieuwe verkiezingen, nu staan vooral constitutionele hervormingen binnen de islamitische republiek op het programma. Zoals eerlijke verkiezingen, persvrijheid en de vrijlating van politieke gevangenen. Dus geenregime change maar geduld en vastberadenheid.
Mousavi kan mooi praten over constitutionele hervormingen maar volgens mij zijn ontevreden Iraniërs de islamitische republiek meer dan zat. Ze verbranden posters van hoogst leider Khamenei.
Klopt. Het blijft alleen wel moeilijk in te schatten hoeveel Iraniërs nou echt de islamitische republiek willen afschaffen. Mousavi en de zijnen willen vooral dat alle ontevreden Iraniërs van monarchisten tot marxisten, liberalen, feministen en aanhangers van de islamitische republiek een front vormen. Getuige Mousavi’s slogan: har shahrvand, yek setaad (voor elke burger, een kamp). De verschillen tussen de demonstraten en sympathisanten van de groene beweging worden niet tegen elkaar uitgespeeld. Het belangrijkste geschilpunt binnen de beweging – strijden voor vrijheid binnen of buiten het islamitische systeem – is daarmee voor latere orde.
En hoe zit het nou met het revolutionaire vuur van de basijis?
Het gewelddadige optreden van de basijis en de Revolutionaire Garde tijdens demonstraties heeft te maken met een voortzetting van de islamitische revolutie. Dat revolutionaire vuur is 31 jaar na dato nog niet geblust. De omstreden verkiezingswinst van president Ahmadinejad is onderdeel van de transformatie van de islamitische republiek naar een militair geleid Iran. Het republikeinse gedeelte (democratische instituties) binnen het Iraanse politieke systeem zijn opzij geschoven door de hardliners die het theocratisch systeem in gevaar zagen komen. Nog voordat de Iraniërs naar de stembus gingen werd er al door de Revolutionaire Garde gesproken over een fluwelen revolutie. Volgens de generaal van de gardisten was dit de grootste ‘zachte bedreiging’ voor het regime. Aangezien de Revolutionaire Garde de republiek moet beschermen volgde een ware politieke zuivering; op Stalinistische leest geschoeid. Honderden hervormingsgezinde politici, mensenrechtenactivisten, journalisten, bloggers en kunstenaars zijn achter de tralies verdwenen.
Kan je nu niet meer spreken over de islamitische republiek Iran?
Al op 15 juni 2009 schreef Attaollah Mohajerani, een hervormingsgezinde politicus, in een email, ‘voor mij is het helder dat op 12 juni 2009, vier maanden in het dertigste jaar van de revolutie, het tijdperk van de republiek in ons land tot een eind is gekomen’.
Hoe staat het land er nu voor?
Economisch niet goed, de werkloosheid is zeer hoog (rond de twintig procent) en daarboven op komen nog de sancties van de VN-Veiligheidsraad over het nucleaire programma van Iran. Verder is ook verdeeldheid binnen het conservatieve blok over president Ahmadinejad. Wel heeft de president de steun van hoogste leider Khamenei (die eigenlijk boven de partijen moet staan) en van de Revolutionaire Garde waar de basiji toe behoort. Ook al zijn er 12 juni geen demonstraties en claimt Ahmadinejad de overwinning van de islamitische republiek, iedereen weet dat de geest al lang uit de fles is. Iraniërs hebben laten zien dat ze met gevaar voor eigen leven willen strijden voor vrijheid, azadi. Wanneer niet alleen de oppositiebeweging achter deze ontevreden Iraniërs gaan staan maar ook de geestelijkheid, die ook steeds meer buitenspel wordt gezet, dan staat niet alleen de positie van president Ahmadinejad onder druk maar vooral die van hoogste leider Khamenei.
Gedurende de maand juni verzorg ik voor de Groene Amsterdammer samen met Karel Smouter en Ludo Hekman het weblog bolboliran
Vind ik leuk:
Gearchiveerd onder: commentaar