Hoe lang nog protesteren in Iran..?

Moeder van Neda herdenkt haar dochter

Het protest in de straten van Teheran is weer opgelaaid.  Een paar duizend moedige Iraanse burgers herdachten in de sjiitische traditie de veertigste sterfdag van Neda Agha Soltan en met haar de vele andere doden die vielen na de presidentsverkiezingen. Ondanks dat vreemdzame demonstraties bij wet niet verboden zijn trad het regime hard op. De Mosalla moskee waar Iraniërs wilden samenkomen werd afgegrendeld en presidentskandidaat Mousavi werd verboden om Koranteksten voor te lezen. Op straat regeert de knuppel en de zweep van de (vrijwillige) politiemachten.

Het is om moedeloos van te worden.  Iedereen met een beetje gevoel voor rechtsorde gunt de Iraanse bevolking een ander regime of op z’n minst een meer democratisch regime. Maar wanneer gaat dat plaatsvinden? “Onze enige hoop is het geruzie binnen het regime, maar welke kant het opgaat weten we niet”, zo vertelde een Iraanse vriendin mij telefonisch. Behalve de tweedeling tussen de hervormingsgezinde en de conservatieve machten, is er ook nog een conflict tussen president Ahmandinejad en de Opperste Leider Khamenei.

Iran houdt mij nog veel bezig. Zes weken lang heb ik er rondgereist. De duizenden feestvierende Iraniërs vlak voor de verkiezingen; al toeterend door de straten van Teheran zwaaiend met de Iraanse vlag (Ahmandinejad-aanhangers) of gekleed in het groen (Mousavi-aanhangers). Maar een paar dagen daarna de ontgoocheling, woede en vastberadenheid om met gevaar voor eigen leven te protesteren tegen de staatsgreep binnen het regime. Want dat is er eigenlijk gebeurd. 

 

Ayatollah Khamenei lijkt geschrokken te zijn van het protest die oudgediende Mousavi wakker maakte bij vele Iraniërs die soms voor het eerst in hun leven naar de stembus gingen om te stemmen voor verandering. Om zijn eigen macht te behouden liet hij de neo-conservatieve Ahmadinejad winnen. Dat de hervormingsgezinde presidentskandidaten Mousavi en Karoubi hun verlies niet accepteren en dat tweede man van het land, ayatollah Rafsanjani ook openlijk partij heeft gekozen voor de oppostionele krachten binnen het regime daar lijkt Khamenei geen rekening mee gehouden te hebben. Maar ook president Ahmadinejad lijkt het verbruid te hebben bij de Opperste Leider. Vanwege de aanstelling van zijn controversiele familielid als vicepremier, die na een protest brief van Khamenei weliswaar uit zijn functie werd ontheven maar gewoon op een andere belangrijke post terecht kwam.

 Heeft Opperste Leider ayatollah Khamenei zijn laatste tijd gehad? Op de straten van Teheran verbranden Iraniers zijn portret en stellen hem verantwoordelijk voor de doden. Ayatollah Rafsanjani probeerde volgens vele geruchten vlak na de verkiezingen in de heilige stad Qom een raad van geestelijken te formeren die de plek zou innemen van Opperste Leider Khamenei, die zelf wel zitting mocht hebben in deze raad zodat een verdere afgang hem bespaard zou blijven. Maar zover is het (nog) niet gekomen. Rafsanjani heeft daarentegen twee weken geleden in het vrijdaggebed opgeroepen om gevangenen vrij te laten. Khamenei heeft daar schoorvoetend (?) op gereageerd en een cellencomplex gesloten en in totaal 140 gevangenen vrijgelaten. Volgens een Iraanse vriendin worden dode lichamen zonder enige uitleg bij ouders thuis bezorgd; grootschalige herdenkingsbijeenkomsten zijn verboden. Vragen over de dood van zoon of dochter verdwijnen in het luchtledige.

Mijn reis van een half jaar in Libanon, Syrië, Jordanië, Turkije en Iran is afgerond. Op dit weblog heb ik zoveel mogelijk bericht, alleen voor mijn eigen veiligheid heb ik niks op dit weblog geschreven tijdens mijn laatste weken in Iran. Ik wil vanuit Nederland het nieuws over het Midden-Oosten in de gaten houden en probeer wekelijks te berichten over de regio die strijd om de ‘hearts and minds’ van de bevolking.

Over hoe Hezbollah zich postioneerd na het verlies in de parlementsverkiezingen in Libanon. Wordt de sjiitische partij de AKP (regeringspartij in Turkije) van Libanon, of zullen ze nooit hun wapens afzweren en blijven ze de grootste militaire macht van het land?  

Over de Amerikaanse samenwerking met Syrië, die voor dit dictoriale land een grote rol ziet weggelegd in het vredesproces tussen de Palestijnen en Israeliërs.

De rol van Koning Hussein – goed bevriend met ons Koningshuis- die de moslimbroederschap via vele wetten het lastig maakt om deel te nemen aan het democratisch proces.

Over de Koerden in Turkije, Syrië en Iran; krijgen ze door de autonomie in Irak ook in de eigen landen meer of juist minder vrijheid? In Turkije lijken de Koerden het in ieder geval beter te hebben dan in Syrië.

En natuurlijk volg ik de ontwikkelingen over Iran op de voet. Niet alleen wat er zich in Iran afspeelt maar ook in haar buurlanden. Want of de orders nou uit Iran komen of niet; het is wel vreemd dat in een tijd waarin het Iraanse regime in crisis is het Iraakse kamp Ashraf wordt binnengevallen en vele oppositionele Iraanse strijders en sympatisanten worden doodgeschoten en gevangengenomen. Of is het de laatste stuiptrekking van de Iraanse leider die de macht door zijn vingers ziet wegglippen…