De macht van de Arabische straat

Het Revolutionaire vuur uit Tunesië is ook ontvlamd in het dictatoriaal geregeerde Egypte. Duizenden Egyptenaren zijn vandaag de straat opgegaan om te protesteren tegen het regime van president Mubarak. De guardian houdt, net als anderhalf jaar geleden in Iran, live de updates bij over de demonstratie, ook via de tag #25 jan op Twitter en via live videobeelden is het nieuws over Egypte te volgen.

Maar wat maakt het protest in Egypte zo bijzonder?

In de eerste plaats is het protest van vandaag het grootste sinds het aantreden van president Mubarak dertig jaar geleden. Verder is het opvallend dat de grootste oppositiepartij, de Moslimbroederschap, niet achter de demonstratie zit, maar de eerste oproep tot demonstreren komt van Egyptenaren die de ‘dag van de politie’ aangrepen om te protesteren tegen het regime. Beïnvloed door de Tunesische ontwikkelingen en om Khaled Said niet te vergeten. Deze Egyptenaar is in juni vorig jaar door politieagenten doodgeslagen vanwege een video over een drugsdeal van politieagenten. Op onderstaande video zijn protesten te zien vlak na de moord op Said…

‘Revolutionaire vuur in Iran nog niet gedoofd’

Vrijdag 11 juni in de Groene Amsterdammer het artikel Revolutionaire vuur in Iran nog niet gedoofd. Een politieke analyse van mijn hand met een persoonlijke noot over de demonstraties en mijn kortdurige gevangenschap. Hier alvast in Q&A stijl een voorproefje van het artikel.

Welk revolutionair vuur is nog niet gedoofd?

Goede vraag. Want niet alleen demonsterende Iraniërs bezitten een revolutionair vuur ook hun tegenstanders zoals de paramilitaire basijis die keihard optreden tegen de demonstranten. Van de eerst groep die bekend werd als de ‘Groene Beweging’ hoor je de laatste tijd niet zo veel meer. De laatste grote demonstratie dateert van 27 december.  Maar hun rol is nog niet uitgespeeld.

Gaan zij zaterdag 12 juni, een jaar na de presidentsverkiezingen, demonsteren?

Via de officiële weg is er een demonstratie aangevraagd, dat ze toestemming krijgen lijkt onwaarschijnlijk. Dat betekend dat Iraniërs met gevaar voor eigen leven de straat moeten opgaan, of ze dat massaal durven blijft de vraag.

Deze post is ook te lezen op het weblog bolboliran.

Hoop op revolutie Iran opgelaaid

“Tijdens de presidentsverkiezingen heeft Iran haar democratische legitimiteit verloren,  op Ashura haar religieuze”. Een Iraniër verklaarde op CNN dat de Iraanse overheid haar krediet heeft verspeeld. Niet alleen jonge mensen maar ook vele religieuze Iraniërs gingen de straat op. Het weinige krediet dat de Iraanse overheid nog had lijkt ze te hebben verspeeld door het gewelddadige optreden tegen de demonstranten. Want hoe religieus is de sjiitische overheid die op een van de belangrijkste sjiitische feestdagen gericht schiet op gelovigen?

Het is onduidelijk hoeveel doden en gewonden er zijn gevallen, journalisten worden geweerd van de demonstraties. De Iraniërs in en zeker ook buiten Iran laten duidelijk van zich horen via vele verschillende facebooksites en twitteraccounts. Informatie is zeer moeilijk te checken. Dat is ook de reden dat CNN nog een vraagteken plaats achter het videointerview breaking point for Iran?

 Maar in de Guardian een stelliger commentaar; de point of no return is bereikt. Ook in de Independent een soortgelijk geluid; the goverenment is out of control. Verandering is aanstaande. Interessante opmerking in het artikel is de vergelijking van de hedendaagse demonstraties met de Constitutionele Revolutie van 1906. Net als toen lopen de Iraniërs niet achter een leider aan, maar achter een idee. Er wordt niet geroepen om de belangrijkste oppositiekandidaat Mousavi, maar om het aftreden van geestelijk leider en om vrijheid, azadi.  

Focussen op Afghanistan of Pakistan..?

Swat vallei in Pakistan waar vanaf mei met veel geweld de Taliban wordt verdreven

In deze tijd van engament moeten landen meer met elkaar gaan samenwerken, aldus Obama in zijn VN speech.  Maar wordt er ook samengewerkt voor een nieuwe wereldwijde strategie voor Afghanistan en Pakistan?
In een artikel van New York Times blijkt dat er een nieuwe Amerikaanse strategie in de maak is die zich meer  focust op de strijd tegen Al Qaida; in plaats van de bestrijding van de Taliban.

De corruptie rond Karzai tijdens de verkiezingen in Afghanistan is een belangrijke reden voor het verleggen van de prioriteit.  Obama heeft zijn bondgenoot in de strijd tegen de Taliban verloren.  Het volmondig steunen van de Afghaanse president zal alleen maar meer Afghanen in de handen van de Taliban drijven. Het is dan ook niet vreemd dat de rapporten van de Amerikaanse generaal Mc Chrystal niet het bestrijden van de Taliban als wapenfeit hebben, maar het beschermen van de Afghaanse bevolking en het beheersbaar maken van het conflict. Oftewel: de oorlog in Afghanistan kan niet gewonnen worden. Daar kwamen de Engelsen en Russen decennia eerder ook al achter.

De straten in Teheran kleuren voor even groen

De tegenstanders van het Iraanse regime leken uitgespeeld. Vele belangrijke figuren binnen de oppositiebeweging werden opgepakt en getuigden via een overduidelijk showproces hun spijt over het ophitsen van de menigte. Maar deze menigte- de Iraanse stedelingen-  hebben helemaal geen leiders nodig om de straat op te gaan. De woede (zie filmpje BBC) over het huidige bewind van Ahmadinejad is zo groot dat opnieuw honderdduizenden Iraniërs hun leven wagen.

De officiële betoging op Al-Quds (Jeruzalem) dag is dit keer de aanleiding. Want waar veel Iraniërs genoeg van hebben is dat Ahmadinejad en consorten de wereld de schuld geven  van alle problemen (Israël in dit geval) en de chaos in eigen land bagatalliseren. Zo vertelde Ahmadinejad in een interview met de Amerikaanse NBC bedroefd te zijn over de slachtoffers die vielen tijdens de demonstraties maar meldde er gelijk bij dat er meer politie en burgerwachten omkwamen.  Tegemoet komen aan zijn tegenstanders lijkt niet aan de orde.

Heeft Karzai afgekeken van Ahmadinejad?

Volgens Westerse bronnen hebben aanhangers van Karzai (foto) honderden nep-kiesbureaus gecreëerd, hetgeen honderdduizenden niet-bestaande stemmen opleverde. Foto ANP

De grote publieke verontwaardiging rond de fraudeleuze verkiezingsuitslag in Iran staat in schril contrast met de berichten over fraude in Afghanistan. In Iran gingen honderdduizenden mensen de straat op nadat er bij de verkiezingen van 12 juni duidelijk gesjoemeld was met stemmen. De media berichten uitvoerig over het grove geweld tegen de demonstranten en westerse leiders hebben uiteindelijk president Ahmadinejad niet gefeliciteerd met zijn overwinning.

In Afghanistan blijkt er ook grootschalig gefraudeerd te zijn bij de presidentsverkiezingen van 20 augustus. Maar waar de verkiezingen in Iran in het westen bekend staan als pseudo-verkiezingen en er met (enige) minachting gesproken wordt over de islamitische heerschappij, zijn de verkiezingen in Afghanistan nodig voor de legitimiteit van de NAVO troepen.

Hoe lang nog protesteren in Iran..?

Moeder van Neda herdenkt haar dochter

Het protest in de straten van Teheran is weer opgelaaid.  Een paar duizend moedige Iraanse burgers herdachten in de sjiitische traditie de veertigste sterfdag van Neda Agha Soltan en met haar de vele andere doden die vielen na de presidentsverkiezingen. Ondanks dat vreemdzame demonstraties bij wet niet verboden zijn trad het regime hard op. De Mosalla moskee waar Iraniërs wilden samenkomen werd afgegrendeld en presidentskandidaat Mousavi werd verboden om Koranteksten voor te lezen. Op straat regeert de knuppel en de zweep van de (vrijwillige) politiemachten.

Het is om moedeloos van te worden.  Iedereen met een beetje gevoel voor rechtsorde gunt de Iraanse bevolking een ander regime of op z’n minst een meer democratisch regime. Maar wanneer gaat dat plaatsvinden? “Onze enige hoop is het geruzie binnen het regime, maar welke kant het opgaat weten we niet”, zo vertelde een Iraanse vriendin mij telefonisch. Behalve de tweedeling tussen de hervormingsgezinde en de conservatieve machten, is er ook nog een conflict tussen president Ahmandinejad en de Opperste Leider Khamenei.

Iran houdt mij nog veel bezig. Zes weken lang heb ik er rondgereist. De duizenden feestvierende Iraniërs vlak voor de verkiezingen; al toeterend door de straten van Teheran zwaaiend met de Iraanse vlag (Ahmandinejad-aanhangers) of gekleed in het groen (Mousavi-aanhangers). Maar een paar dagen daarna de ontgoocheling, woede en vastberadenheid om met gevaar voor eigen leven te protesteren tegen de staatsgreep binnen het regime. Want dat is er eigenlijk gebeurd. 

 

Twee winnaars?

Zowel Ahmadinejad als Mousavi zijn met ruime meerderheid gekozen als nieuwe president van Iran, tenminste dat claimen beide presidentskandidaten. De keiharde taal tijdens de televisie debatten, de demonstraties op straat en nu de ‘dubbele uitslag’ lijken het land in tweeën te hebben gedeeld. Aan de ene kant de conservatieven met huidig president Ahmadinejad en op de achtergrond -maar met de touwtjes in handen- Ayatollah Ali Khamenei, daar tegen over presidentskandidaat Mousavi, oud-president Khatami en op de achtergrond de puissant rijke oud-president Rafsanjani.

Gelaagde samenleving

Honderden vrachtwagens achter elkaar- de motor al lang afgezet- kondigden de smalle grensovergang aan tussen Turkije en Iran. De Turkse douaniers raken van dit schouwspel niet in paniek; integendeel ze gaan rustig eten. De lunchpauze van hun Iraanse collega’s was anderhalf uur geleden, het tijdverschil tussen beide landen maakt de doorgang bij de grens er niet sneller op.

In de stromende regen rennen de chauffeurs, krant boven hun hoofd, naar verschillende douaniers om zoveel mogelijk handtekeningen te verzamelen. Te midden van de chaos verschijnt een Iraanse toerist, die door zijn kledij en vreemde manoeuvres de wachtenden aan het lachen maakt, boven op de berg wordt dit tafereel gade geslagen door de strenge blik van de opperste leider Khomeini en zijn opvolger Khameini.

Dansen ter verbroedering

grensovergang Syrië- Turkijë

De overgang was best groot. Van het slaperige Syrische stad Qamsihli -al lopend naar de Turkse grens te midden van de vele Koerden die gezien de vele stempels in hun paspoort familie aan beide zijde van de grens hebben wonen- naar een jongerenfestival in het historische stadje Mardin. Tien dagen geleden nog in het nieuws vanwege de brute moordpartij op een bruiloft waarbij vierenveertig mensen omkwamen waaronder de bruid en bruidegom. Zoals dat gaat bij dit soort opzienbarend nieuws reageert iedereen geschokt maar denkt ondertussen, ‘ach ja, Oost-Turkije; achterlijk gebied’, overigens denken veel Turken (in West-Turkije) ook zo.